Evolutionaire Productontwikkeling

Productfasen beschrijven de meest waarschijnlijke carrière van een product.

Samenvatting
In industrieel ontwerpen is op het gebied van de relatie tussen technische functionaliteit, ergonomie, productie en marketing enerzijds, en vormgeving anderzijds, nog relatief weinig aan theorievorming gedaan. In deze studie zijn de zich tijdens de levensfasen van een product voordoende verschijnselen geïnventariseerd. Dergelijke verschijnselen betreffen bijvoorbeeld de markt (is het product nieuw voor de markt of is er juist veel concurrentie), de functionaliteit (valt er nog veel aan de functionaliteit te verbeteren of is het product vrijwel uitontwikkeld) en de ergonomie (is er aandacht besteed aan het bedieningsgemak of kan daar nog veel worden verbeterd). De gevonden regelmatigheden zijn geanalyseerd en beschreven. Er zijn zes levensfasen gedefinieerd: functievervulling, optimalisering, detaillering, segmentering, individualisering en bewustwording. Deze fasen kunnen worden geplaatst in een chronologische volgorde, hetgeen is bedoeld om te leiden tot een model op basis waarvan het mogelijk is voorspellingen te doen over de productkarakteristieken van nieuw te ontwikkelen producten. Dit gebeurt door het product op grond van zijn huidige productkarakteristieken te positioneren in één van de productfasen. Bij het ontwikkelen van toekomstige varianten van het product zou vervolgens meerwaarde voor de gebruiker van dit product kunnen worden verkregen door productkarakteristieken aan het product toe te voegen, die het product in de volgende productfase brengen.

De grafische vormgeving
"Practice what you preach (...) Als ontwerper, en met jouw ervaring, ben je dat aan je stand verplicht." Iets dergelijks zei Jan Buijs (promotor) toen ik één van de laatste concepten van deze studie aan hem overhandigde. Ik had daar niets tegen in te brengen. Integendeel, in gedachten had ik mijn concept al grotendeels klaar.

Boeken zijn - volgens de theorie die in dit boek wordt beschreven - in de productfase individualisering aangeland. Het is mogelijk een roman te laten produceren in een oplage van 1 exemplaar, waarin je zelf de hoofdrol speelt en waarin daarom je naam in het hele boek voorkomt. Ook van dit proefschrift bestaan geen twee gelijke exemplaren. Vier ontwerpers hebben hiervoor gezorgd. De eerste, Tineke Flinterman, zou je de "hoofdaannemer" van het ontwerpproject kunnen noemen. Zij maakte het basisontwerp, bestaand uit ontwerpen voor het binnenwerk van het boek, een concept voor de omslagen en het ontwerp voor één van de vier omslagen. Er zijn vier verschillende omslagen ontworpen, die elk weer een groot aantal varianten kennen. Het is theoretisch mogelijk twee dezelfde omslagen te maken, maar als alles naar wens is verlopen, is dat niet het geval. De overige drie omslagen zijn ontworpen door Ems Verburg en Rob Hulsbosch, beiden grafisch ontwerper, en door Arnoud Scheltema (industrieel ontwerper en architect). In de detaillering zijn geen twee omslagen gelijk.

           

De vier omslagen, resp. ontworpen door: Arnoud Scheltema, Ems Verburg, Rob Hulsbosch, Tineke Flinterman

Beknopte biografie
Prof.ir. Arthur O. Eger (1950, 's Gravenhage) studeerde van 1969 tot 1975 Industrieel Ontwerpen aan de Technische Universiteit in Delft. Na enkele jaren in verschillende organisaties te hebben gewerkt, richtte hij in 1979 met ir. Mathijs van Dijk het ontwerpbureau Van Dijk/Eger/Associates op. Dit bureau hield zich bezig met productontwikkeling (industrieel ontwerpen), grafische vormgeving en architectonisch ontwerpen. In 1996 verliet hij het bureau (dat sinds 1997 Well Design heet), en werd hij, na een kort interim-project, directeur van Space Expo te Noordwijk. Space Expo is een ruimtevaartmuseum en tevens het officiële bezoekerscentrum van de ESA (European Space Agency). In 2003 werd hij benoemd als hoogleraar Productontwerp aan de opleiding Industrieel Ontwerpen van de Universiteit Twente.

Van zijn hand verschenen de boeken: Tekst in Beeld (met Michael Beaumont, Cantecleer, 1988), Digitaal Vormgeven (Cantecleer, 1991), Decoratieve Kunst (Cantecleer, 1995), Succesvolle Productontwikkeling (Kluwer, 1996), Productontwerpen (met Maarten Bonnema, Eric Lutters en Mascha van der Voort, Lemma, 2004), en Van het eerste uur; Grondleggers van de Faculteit Industrieel Ontwerpen (2004, Technische Universiteit Delft).

Hij was verantwoordelijk voor samenstelling en redactie van: Linksaf, rechtsaf, alsmaar rechtdoor (catalogus bij tentoonstelling, GVN, 1976), Stadsbewegwijzering (proceedings symposium, Studiecentrum Verkeerstechniek SVT, mei 1978), De nieuwe doelgroep (Slokker, Huizen, 1990), Vormgeven aan flexibele woonwensen (Uitgeverij Delwel, 's-Gravenhage, 1991).

Daarnaast is hij sinds 1995 voorzitter van het bestuur van de stichting Mobach Keramiek (Utrecht); vanaf 2000 hoofdredacteur van Product, vaktijdschrift voor productontwikkeling; sinds 2004 lid van het Bestuur van de afdeling Industrieel Ontwerpen van KIVI NIRIA (sinds 2009 voorzitter) en publiceert hij geregeld over (industrieel) ontwerpen.

Niet voor publicatie:

Nadere informatie:
Arthur O. Eger
T: 053 489 2337 (053 489 2520)
F: 053 489 3631
E: mailformulier
Illustratiemateriaal: Bijgevoegde illustraties zijn vrij van auteursrechten te gebruiken